Tuổi Trẻ Cuối Tuần tháng 11.2016: Ai mua ngà voi?

 

KiÃm lâm ch·t l¥y ngà sau khi con voi bË gi¿t mÙt cách b¥t hãp pháp ß rëng quÑc gia Amboseili, Kenya. Trong 6 tháng §u nm 2015, 6 kiÃm lâm thiÇt m¡ng khi b£o vÇ àn voi Kenya, trong khi 23 tay sn trÙm bË gi¿t
Ảnh: NATGeo

Ước tính Trái đất còn 410.000 – 650.000 con voi đang sống. Nhưng mỗi năm có 30.000 – 50.000 con bị giết hại lấy ngà, tức 15 phút có một con bị giết. Với tốc độ này, loài voi châu Phi sẽ tuyệt chủng trong môi trường hoang dã trong vòng 20 năm tới.

Nhân tố Trung Quốc

Sau nhiều năm bảo vệ và hỗ trợ buôn bán ngà voi hợp pháp trong nước, Trung Quốc tuyên bố hồi tháng 9-2014 sẽ cấm. Mỹ cũng thế. Lãnh đạo hai nước đều hứa sẽ mạnh tay để chấm dứt nạn buôn bán ngà voi, nhưng không đưa ra khung thời gian thực hiện. Continue reading

Thế hệ phục hồi

“Thế hệ phục hồi” là định nghĩa mà Mark Jarvis, giám đốc markting của tập đoàn Dell, đưa ra và được Thomas L.Friedman trích  dẫn trong cuốn “Nóng, phẳng, chật”.

“Đó là những người thuộc đủ mọi lứa tuổi, có chung lợi ích khi sử dụng tài nguyên tái tạo, tái chế, và những biện pháp khác để duy trì môi trường tự nhiên của trái đất.” Có một điều chắc chắn: Họ không sử dụng và tiêu xài tài nguyên một cách vô tội vạ. Họ hiểu là nếu chúng ta làm vậy, cuộc sống của chúng ta sẽ càng suy thoái, ngắn ngủi và hạn chế.

Thế hệ đó khác với thế hệ trước – những người tiêu dùng năng lượng, nước, khai thác ồ ạt tài nguyên thiên nhiên mà hầu như không suy nghĩ tới thế hệ tương lai. Thế hệ phục hồi có thể có tiền để trả tiền điện, nhưng sẵn sàng chỉ bật đèn đủ ánh sáng phục vụ nhu cầu; có thể có tiền để trả tiền nước nhưng vẫn vặn nhỏ vòi nước để đủ dùng khi rửa tay; có thể đủ tiền mua xe thật to, thật “khủng” nhưng vẫn đi chiếc xe khiêm tốn để tiết kiệm xăng và không thải khí quá nhiều ra môi trường. Họ từ chối hưởng các dịch vụ hay sản phẩm từng là  niềm mơ ước, là khát vọng, hay là thói quen của thế hệ đi trước. Thế hệ phục hồi là thế hệ mà với mỗi hành động của mình, họ đều đặt câu hỏi: Liệu tôi có lựa chọn nào khác để giảm tác hại tiêu cực ra môi trường hay không?

Đừng nói là chúng ta chưa thấy hậu quả của biến đổi khí hậu, phá rừng, thải khí, đầu độc dòng sông, vứt rác thải vô tội vạ. Bạn có thể nhớ lần gần đây nhất mình suýt chết ngạt vì khói xe và mùi không khí ô nhiễm, nhưng phải lâu lâu thì mới nhớ lại lần gần đây nhất thấy một cánh bướm bay hay nghe tiếng chim hót.

Cuộc sống của chúng ta đang phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu và năng lượng và sẽ ngày càng phụ thuộc hơn nếu muốn phát triển. Nhưng giờ đây, thế hệ phục hồi đã hiểu nhiên liệu và năng lượng không phải miễn phí, lại càng không phải là vô tận. Họ thay đổi tư duy, lối sống để trở nên sống xanh, sống tiết kiệm năng lượng.

Vậy chúng ta ở các nước đang phát triển thì sao? Dù bạn là ai, ở đâu trên trái đất này, hẳn bạn không muốn con cái mình, thế hệ sau mình trách bạn là người có hiểu biết mà không làm gì để tự bảo vệ mình và con cái, cho dù bao nhiêu bài học đắt giá về sự tiêu dùng phung phí quá mức đã hiển hiện.

Hãy nhớ tới cô bé 12 tuổi Severn Suzuki ở Hội nghị thượng đỉnh trái đất 18 năm trước đây đã nói “nếu các cô chú không biết khắc phục hậu quả, thì xin đừng phá hoại thêm nữa!”.

 Suy nghĩ rằng trái đất và tài nguyên thiên nhiên là do chúng ta toàn quyền sử dụng cho nhu cầu, mong muốn và tham vọng hiện tại đang trở nên lỗi thời và ích kỷ đối với chính chúng ta và những thế hệ tương lai. 

Nhưng phát triển kinh tế hay bảo vệ môi trường luôn là câu hỏi nhức nhối, đặc biệt với các nước nghèo và kém phát triển như Việt Nam. Mối quan tâm và nhu cầu hiện tại thường là thu nhập, việc làm, giảm đói nghèo, phát triển.

Nếu phát triển dưới một tỉ lệ GDP nhất định sẽ dẫn tới bất ổn xã hội. Nhưng duy trì GDP cao cũng sẽ là không thể nếu môi trường của chính chúng ta bị phá hoại bằng những hành động bán rẻ môi trường, bán rẻ tương lai. Con người mới là là sinh vật phụ thuộc vào môi trường và những loài khác để sống, chứ không phải là ngược lại.

Chúng ta có thể làm gì trong khi vẫn chờ đợi các ý chí chính trị đưa ra những phương thức mang tính vĩ mô (và thật lâu thì chúng mới được áp dụng trong thực tế giữa cảm giác nghi ngờ về tính hiệu quả của những người xung quanh)?

Tôi không thể khuyên bạn làm gì cả, khi mà bạn vẫn cứ không dám nghĩ tới những hậu quả của việc thế hệ chúng ta không hành động. Bởi vì nhận thức là điều kiện tiên quyết cho bạn thay đổi thái độ và hành vi. Khi bạn đã dám nghĩ và nhìn nhận nghiêm túc về vấn đề môi trường, thì tôi lại không cần phải khuyên bạn nữa, vì bạn sẽ tự biết phải làm gì.

 Vậy, bạn muốn mình thuộc về thế hệ nào?

© Khổng Loan

Trái đất CÁM ƠN bạn

Ngày thứ 7 này, 27-3, từ 8h30-9h30 sẽ diễn ra sự kiện Giờ Trái đất.

Hàng triệu người trên thế giới sẽ tắt đi những ngọn đèn không cần thiết để tiết kiệm năng lượng. Năng lượng, nước, không khí sạch đang trở nên ngày càng quý giá. Ở Việt Nam, chúng ta hiểu điều đó hơn ai hết.

Tôi chỉ muốn nói rằng, nếu bạn là người nghĩ tới tương lai của cuộc đời mình và các thế hệ sau, hãy làm điều gì đó (hoặc bớt làm điều gì đó).

Giờ Trái đất chỉ mang tính biểu tượng.

Nếu mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút giây đều là Giờ Trái đất thì Trái đất sẽ cảm ơn bạn.

Hãy tiết kiệm năng lượng, giảm gánh nặng cho Trái đất. Mọi thay đổi đều xuất phát từ nhận thức. Không ai ép buộc được ai, đặc biết là khi Trái đất không biết nói, không thể đưa loài người ra tòa án.

Nhìn những mảng rừng trụi lủi, những dòng sông ô nhiễm cạn kiệt, những con núi bị xẻ thịt …Có nhiều người nói rằng, chúng ta đang ăn lẹm vào tài nguyên của con cháu. Có cái gì thì cứ đào hết lên, ăn hết, tàn phá hết.

Tôi cố gắng không tuyệt vọng và lo sợ cho tương lai. Vì suy cho cùng, đó là lối suy nghĩ tiêu cực. Tôi cố gắng thay đổi hành vi của mình từ chính những thay đổi nhận thức. Tôi không muốn gây hại tới môi trường vì tôi đã hiểu cần gìn giữ trái đất tươi đẹp này cho bản thân mình và những thế hệ sau.

Tôi biết, thay đổi hành vi rất khó, nhưng chỉ cần chúng ta chịu khó một chút xíu là được. Thay đổi hành vi theo hướng thân thiện với môi trường chắc chắn sẽ làm bạn rất vui.

Trái đất CẢM ƠN bạn.

Trích lời chị Thu: Đó không phải là vấn đề tắt đèn hay không. Đó là chuyện thay đổi lối sống.

(Lúc nào rảnh sẽ quay lại phân tích vì sao chiến dịch của WWF thành công như hiện nay)

Xe đạp ở xứ người – Hot girls on bike

Nhân dịp tôi mua xe đạp. Nhân dịp tôi cảm thấy rất sung sướng khi đạp xe từ nhà đến nhiệm sở.

Tặng bạn những hình ảnh xe đạp trên đường phố Copenhagen (Đan Mạch). Đan Mạch là một trong những quốc gia văn minh nhất trên thế giới, và rất giàu có ở Bắc Âu.

Mỗi người, mỗi quốc gia đều có những hoàn cảnh khác nhau. Nếu bạn có thể làm gì để giảm bớt khí thải lên trái đất, hãy làm đi.

Nếu bạn đi xe đạp, tôi không khuyên bạn đi từ quận 7 tới quận 1 trong tiết trời nóng nực (vì trước khi cứu trái đất thì bạn đã phải vào bệnh viện cấp cứu vì bị say nắng). Nếu bạn đi xe đạp, hãy có cách bảo vệ sự an toàn cho tính mạng, tài sản của mình và người xung quanh.

Cũng tặng những hình ảnh này cho những ai nói rằng đi xe đạp thì không mặc được váy, sợ cười. Không ai có thể cười bạn được, vì trông bạn sẽ rất đẹp. xxx

Hình ảnh sưu tầm trên mạng Internet bằng từ khóa “Copenhaghen bike”

Khác nước mình ghê. Một rừng xe đạp vs một rừng xe máy. Bạn có thể nhắm mắt để hình dung tiếng ồn, khí thải, sự căng thẳng khác biệt đến mức nào.

Xem thêm

Tết chặt cây và Tết sát sinh

Ảnh: www.tunglamgarden.com

Bài viết của Nguyễn Quang Thiều trên Tuần Việt Nam

Với thú chơi hoa đào rừng, đào núi ngày tết, chúng ta đang biến cái Tết trồng cây thành Tết chặt cây. Việc thi nhau chặt những cây đào rừng, đào núi một cách vô tội vạ vì lợi ích và thói hưởng thụ cá nhân đồng nghĩa với một lối sống thiếu giáo dục và phi văn hoá đang mỗi ngày một lan rộng.

Có một phong trào rất đáng trở thành một phong tục trong ngày Tết cổ truyền là phong trào trồng cây . Hồi tôi còn học tiểu học, cứ vào một ngày đầu năm là nhà trường tổ chức Tết trồng cây. Đó là một ngày hội thực sự. Mỗi học sinh trồng một cái cây. Rồi suốt những năm sau đó, mỗi học sinh luôn luôn chăm sóc cái cây của mình cho đến khi nó trở thành một cái cây vững trãi và toả bóng mát. Không chỉ nhà trường mà cả các thôn, xóm cũng tổ chức Tết trồng cây.

Nếu phong trào này được duy trì thì nó sẽ trở thành một phong tục đẹp. Nhưng ngược lại, nó không được tiếp tục. Và bây giờ, với thú chơi hoa đào rừng, đào núi ngày tết, chúng ta biến cái Tết trồng cây thành Tết chặt cây.

Có thể nói, từ rằm tháng Chạp đến sát Tết, trên mọi nẻo đường từ các tỉnh phía Bắc về Hà Nội và các thành phố khác, chúng ta thấy một cuộc vận chuyển khổng lồ và có hệ thống những cành đào to, nhỏ với hầu hết các loại xe được huy động như xe tải, xe khách, xe du lịch, xe hơi 7 chỗ, 4 chỗ của các cơ quan Nhà nước.

Với số lượng cành đào chuyển về riêng ở địa phận Hà Nội thì chắc chắn mỗi năm người ta ngốn hết một cánh rừng nhỏ. Cứ liên tục như vậy trong nhiều năm, những cánh rừng đào sẽ không còn nữa. Trước hết, nó mất đi vẻ đẹp mà thiên nhiên đã ban tặng. Sau đó, nó làm cho con người có một thói quen xấu là tàn phá thiên nhiên vì lợi ích và những thú chơi của cá nhân mình.

Ngay ở giữa Hà Nội, những cây sưa với những mùa hoa tuyệt đẹp bị đốn hạ bằng mọi lý do của ngay cả những đơn vị quản lý cây xanh. Những hồ nước và những công viên tuyệt đẹp bị bức tử. Những di tích lịch sử và văn hoá bị các cá nhân và các tập đoàn phá vỡ cảnh quan hoặc  lấn chiếm bởi những công trình xây dựng của mình.

Tôi cam đoan rằng: nếu chính quyền đồng ý thì sẽ có không ít tập đoàn hồ hởi và sẵn sàng phá chùa Trần Quốc hay Tháp Rùa ngay lập tức để xây khách sạn năm, bảy sao gì đấy. Nhận định này của tôi bắt nguồn từ những gì họ đã làm và những gì mà báo chí đã từng lên tiếng nhiều năm trở lại đây.

Việc thi nhau chặt những cây đào rừng, đào núi một cách vô tội vạ vì lợi ích và thói hưởng thụ cá nhân không ảnh hưởng gì đến an ninh quốc gia hay nền kinh tế nước nhà. Nhưng nó đồng nghĩa với một lối sống thiếu giáo dục và phi văn hoá đang mỗi ngày một lan rộng.

Bi hài thay, chúng ta có Tết chặt cây lại có Tết sát sinh. Nói về Tết sát sinh là tôi nói đến hành động phóng sinh trong ngày Tết ông Công, ông Táo. Tục phóng sinh (cá chép) là một tục đẹp và mang ý nghĩa nhân văn. Nhưng hãy nhìn cách phóng sinh của người dân mà xem. Ngay sau khi họ phóng sinh một con cá thì phóng sinh luôn rác thải xuống hồ, xuống sông. Ven bờ hồ và bờ sông là những túi nylon và đủ các loại rác thải khác nổi lềnh bềnh.

Số lượng những hồ nước và những dòng sông bị nhiễm độc mà chết ngày một tăng lên. Chiều 23 Tết vừa rồi, sau khi lễ ông Công, ông Táo xong, vợ tôi phải nhờ một đứa cháu mang con cá chép nhỏ đến tận một hồ nước còn khả dĩ sạch sẽ để phóng sinh cho dù nhà tôi chỉ cách sông Nhuệ mấy bước chân.

Cách đây hơn 10 năm, trong trường ca Nhân chứng của một cái chết, tôi đã nói đến cái chết của sông Nhuệ. Xác của dòng sông thối rữa và bốc mùi lên tận lưng trời. Bây giờ thì dòng sông ấy chết thật. Dòng nước trong xanh, thơ mộng với những ngọn gió sông trong lành thổi vào thành phố và các làng mạc ven sông của mấy chục năm trước giờ đây chỉ còn là một cái xác thối rữa.

Chúng ta mua những con cá để phóng sinh nhưng chúng ta lại phóng sinh chúng vào một môi trường chết do chính chúng ta gây ra một cách vô ý thức. Chính thế mà hành động phóng sinh của chúng ta trở nên bi hài và đầy thói đạo đức giả. Hành động phóng sinh thực sự có lương tâm chính là hành động bảo vệ môi trường. Cũng như hành động vì những người ngèo khổ một cách thực sự là chúng ta không tiêu xài hoang phí và không tham ô, tham nhũng tiền đóng thuế của người dân. Còn hành động mang cho người ngèo mấy gói mỳ ăn liền phần lớn vẫn là một trò diễn mà thôi.

Tết chỉ còn mấy ngày nữa, lẽ ra chẳng nên nói những chuyện buồn nản như thế này làm gì. Nhưng biết làm sao được. Cầu chúc mọi người lúc nào đó có một cái Tết vẫn có hoa đào đẹp để ngắm và vẫn thấy lòng thanh thản vì đã phóng sinh.

Bài viết của Nguyễn Quang Thiều trên Tuần Việt Nam

Chúc mọi người ăn Tết vui vẻ và hạnh phúc sau khi đọc xong bài này.